ทำไมเราถึงมีสำเนียงเวลาพูดภาษาต่างประเทศ?

Credit: Canva.com

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเมื่อเราพูดภาษาอังกฤษ ภาษาญี่ปุ่น หรือภาษาอื่นๆ ผู้ฟังจึงสามารถเดาได้ว่าเราเป็นคนไทย หรือมาจากประเทศใดประเทศหนึ่ง? คำตอบอยู่ที่สิ่งที่เรียกว่า “สำเนียง” (Accent) ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการเรียนรู้ภาษา และเกิดขึ้นกับผู้พูดภาษาที่สองเกือบทุกคน

สำเนียงคืออะไร?

สำเนียง (Accent) คือรูปแบบการออกเสียงที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาแม่ของผู้พูด ไม่ว่าจะเป็นการออกเสียงพยัญชนะ สระ จังหวะการพูด หรือระดับเสียง สำเนียงไม่ได้หมายความว่าพูดผิด แต่เป็นลักษณะเฉพาะที่สะท้อนพื้นฐานทางภาษาของแต่ละบุคคล

ทำไมเราจึงมีสำเนียงเมื่อพูดภาษาต่างประเทศ?

1. ภาษาแม่มีอิทธิพลต่อการออกเสียง

ตั้งแต่วัยเด็ก สมองของเราจะคุ้นเคยกับเสียงที่มีอยู่ในภาษาแม่ เมื่อเรียนภาษาต่างประเทศ เราจึงมักนำรูปแบบการออกเสียงเดิมมาใช้โดยไม่รู้ตัว ตัวอย่างเช่น คนไทยอาจออกเสียงพยัญชนะท้ายคำไม่ชัด หรือแยกเสียงบางเสียงในภาษาอังกฤษได้ยาก เพราะเสียงเหล่านั้นไม่มีในระบบเสียงของภาษาไทย

2. สมองคุ้นเคยกับเสียงบางประเภท

ในช่วงวัยเด็กสมองสามารถเรียนรู้ และแยกแยะเสียงของภาษาต่างๆได้ง่าย แต่เมื่อโตขึ้นสมองจะให้ความสำคัญกับเสียงที่ใช้ในภาษาแม่มากกว่า ทำให้การรับรู้ และเลียนเสียงใหม่ทำได้ยากขึ้น อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่าผู้ใหญ่จะไม่สามารถพัฒนาการออกเสียงได้ เพียงแต่อาจต้องใช้เวลา และการฝึกฝนมากกว่า

3. การเคลื่อนไหวของอวัยวะในการพูดแตกต่างกัน

การออกเสียงแต่ละภาษาใช้ลิ้น ริมฝีปาก ฟัน ขากรรไกร และลมหายใจแตกต่างกัน เมื่อเราเริ่มเรียนภาษาใหม่ อวัยวะที่ใช้ในการพูดอาจยังไม่คุ้นเคยกับตำแหน่ง หรือการเคลื่อนไหวแบบใหม่จึงทำให้เกิดสำเนียงตามภาษาแม่

4. ได้รับการฝึกฝนไม่เพียงพอ

หลายคนเรียนภาษาต่างประเทศผ่านการอ่าน และไวยากรณ์เป็นหลัก แต่มีโอกาสฝึกฟัง และพูดกับเจ้าของภาษาค่อนข้างน้อย ส่งผลให้ยังคงออกเสียงตามความเคยชิน การฟังเจ้าของภาษาอย่างสม่ำเสมอ และฝึกเลียนแบบการออกเสียงจะช่วยลดสำเนียงได้มาก

สำเนียงเป็นเรื่องผิดหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่ผิด ทุกคนล้วนมีสำเนียง แม้แต่เจ้าของภาษาเองก็มีสำเนียงที่แตกต่างกันตามภูมิภาค เช่น ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน อังกฤษ ออสเตรเลีย หรือสกอตแลนด์ต่างก็มีสำเนียงเฉพาะของตนเอง สิ่งสำคัญกว่าการไม่มีสำเนียงคือการออกเสียงให้ชัดเจน และสื่อสารได้อย่างเข้าใจ

สามารถลดสำเนียงได้หรือไม่?

สามารถทำได้ หากฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง เช่น

* ฟังเจ้าของภาษาเป็นประจำ

* ฝึกเลียนแบบการออกเสียง (Shadowing)

* เรียนรู้ระบบเสียงของภาษานั้น

* อัดเสียงตัวเองแล้วเปรียบเทียบกับเจ้าของภาษา

* ฝึกกับครู หรือเจ้าของภาษาที่สามารถให้คำแนะนำได้ แม้ว่าบางคนอาจยังคงมีสำเนียงอยู่บ้าง แต่การฝึกอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้การออกเสียงเป็นธรรมชาติ และเข้าใจง่ายขึ้น สรุป การมีสำเนียงเมื่อพูดภาษาต่างประเทศเป็นเรื่องปกติ และเกิดจากอิทธิพลของภาษาแม่ที่ส่งผลต่อการรับรู้ และการออกเสียง ไม่ได้หมายความว่าผู้พูดใช้ภาษานั้นได้ไม่ดี เพราะแม้แต่เจ้าของภาษาเองก็มีสำเนียงที่แตกต่างกัน สิ่งสำคัญคือการสื่อสารได้อย่างชัดเจน เข้าใจง่าย และมั่นใจในการใช้ภาษา หากฝึกฟัง และพูดอย่างสม่ำเสมอ สำเนียงก็สามารถพัฒนาให้ใกล้เคียงกับเจ้าของภาษาได้มากขึ้นตามลำดับ