สำเนียงผิด = สื่อสารไม่ได้จริงหรือ?

สำเนียงผิด = สื่อสารไม่ได้จริงหรือ?

Credit: Canva.com

หลายคนในไทยพูดภาษาอังกฤษได้ เข้าใจแกรมมาร์ รู้คำศัพท์ แต่ไม่กล้าพูด เหตุผลหลักไม่ใช่เพราะ “พูดไม่ได้”

แต่เพราะ

กลัวสำเนียงผิด

คำถามคือ ถ้าสำเนียงไม่เหมือนเจ้าของภาษา แปลว่าเราสื่อสารไม่ได้จริงไหม?

คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่จริง และในทางภาษาศาสตร์แนวคิดนี้ถูกแย้งมานานแล้ว

⸻

สำเนียงคืออะไร (และไม่ใช่อะไร)

สำเนียง (Accent) คือรูปแบบการออกเสียงที่ได้รับอิทธิพลจาก

• ภาษาแม่

• ภูมิภาค

• วัฒนธรรม

• ประสบการณ์การใช้ภาษา

สำเนียง

ไม่ใช่ความสามารถในการคิด

ไม่ใช่ระดับสติปัญญา

ไม่ได้บอกว่าภาษาดีหรือไม่ดี

มันแค่บอกว่า “คุณมาจากไหน และเรียนภาษานี้อย่างไร”

⸻

โลกจริงไม่ได้ใช้แค่อังกฤษสำเนียงเดียว ทุกวันนี้ภาษาอังกฤษไม่ได้เป็นของประเทศใดประเทศหนึ่ง นักภาษาศาสตร์เรียกสถานการณ์นี้ว่า World Englishes เราจึงได้ยิน

• อังกฤษแบบอินเดีย

• อังกฤษแบบสิงคโปร์

• อังกฤษแบบฟิลิปปินส์

• อังกฤษแบบไทย

และทั้งหมดนี้ยังคง “สื่อสารได้” ในที่ทำงานระดับนานาชาติคนส่วนใหญ่ไม่ได้คุยกับเจ้าของภาษา แต่คุยกับ “คนที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่สองเหมือนกัน”

⸻

สิ่งที่ทำให้สื่อสารไม่ได้ ไม่ใช่สำเนียง สิ่งที่ทำให้การสื่อสารล้มเหลวจริง ๆ คือ

• พูดไม่ชัดจนแยกคำไม่ได้

• ใช้คำผิดความหมาย

• เรียงประโยคจนคนฟังงง

• ไม่เช็กว่าคู่สนทนาเข้าใจหรือไม่

ซึ่งทั้งหมดนี้เกิดได้แม้ในเจ้าของภาษาเอง สำเนียงต่าง ≠ สื่อสารไม่ได้

⸻

งานวิจัยพูดตรงกัน: ความเข้าใจสำคัญกว่าความเหมือน งานศึกษาด้านการสื่อสารพบว่า ผู้ฟังไม่ได้ต้องการสำเนียงที่ “ถูกต้องตามตำรา” แต่ต้องการ

คำที่คุ้น

โครงสร้างชัด

จังหวะที่เข้าใจง่าย

หลายครั้งสำเนียงที่ “เป็นกลาง” กลับเข้าใจง่ายกว่าสำเนียงเจ้าของภาษาที่พูดเร็ว หรือกลืนเสียง

⸻

แล้วทำไมคนไทยถึงกังวลเรื่องสำเนียงมาก?

เพราะระบบการเรียนภาษาในไทยมักเน้นว่า

• ต้องเหมือนเจ้าของภาษา

• ต้องออกเสียงเป๊ะ

• พูดผิด = ผิดพลาด

ทั้งที่ในความจริงภาษาเป็นเครื่องมือ ไม่ใช่การสอบ ความกลัวสำเนียงทำให้หลายคนเลือก “ไม่พูด” ทั้งที่สื่อสารได้

⸻

เป้าหมายที่ควรตั้งใหม่: เข้าใจได้ ไม่ใช่เหมือน แทนที่จะถามว่า “สำเนียงเราเหมือนฝรั่งไหม?”

คำถามที่สำคัญกว่าคือ “คนฟังเข้าใจเราหรือเปล่า?” ถ้า

• คนฟังเข้าใจ

• การสื่อสารเดินหน้า

• งานสำเร็จ

นั่นคือภาษาใช้งานได้แล้ว

⸻

สรุป: สำเนียงผิด = สื่อสารไม่ได้จริงหรือ?

ไม่จริง

สำเนียงคือความหลากหลาย

การสื่อสารคือความเข้าใจ

ภาษาอังกฤษวันนี้เป็นภาษาของโลก ไม่ใช่ของใครคนเดียว

ถ้ารอให้สำเนียงสมบูรณ์ก่อนค่อยพูด คุณอาจไม่เริ่มพูดเลย แต่ถ้าคุณเริ่มพูดแม้สำเนียงจะยังไม่เป๊ะ คุณกำลังใช้ภาษาได้ถูกต้องที่สุดแล้ว