ภาษาเปลี่ยนโลกได้จริงไหม?
ภาษาเปลี่ยนโลกได้จริงไหม?
Credit: Canva.com
ภาษาเปลี่ยนโลกได้จริงไหม?
คำตอบคือ ได้ — และกำลังทำอยู่ทุกวัน
⸻
1. ภาษาเปลี่ยนวิธีที่เราคิด (Language shapes thought)
ภาษาที่เราใช้มีผลต่อวิธีที่เรามองโลก นักภาษาศาสตร์เรียกแนวคิดนี้ว่า ภาษาเป็นกรอบของความคิดตัวอย่างง่ายๆ
• ภาษาอังกฤษแยกคำว่า sex (เพศกำเนิด) กับ gender (อัตลักษณ์ทางเพศ)
• ภาษาไทยเพิ่งเริ่มแยกความหมายนี้ชัดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
เมื่อมี “คำ” → เราเริ่ม “คิด” เรื่องนั้นได้
เมื่อไม่มีคำ → เรื่องนั้นมักถูกมองว่า “ไม่มีอยู่”
⸻
2. ภาษาเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจ
ใคร “ตั้งชื่อ” ได้ คนนั้นมีอำนาจตัวอย่างเช่น
• คำว่า illegal alien → ให้ภาพ “คนนอก/อันตราย”
• เปลี่ยนเป็น undocumented immigrant → โฟกัสที่สถานะทางเอกสาร ไม่ใช่ตัวตน
แค่เปลี่ยนคำ
ทัศนคติของสังคมก็เปลี่ยนตาม
ภาษาไม่เป็นกลาง และไม่เคยเป็นกลาง
⸻
3. ภาษาเปลี่ยนความจริงทางสังคม
หลายสิ่งในโลก “มีอยู่ได้” เพราะภาษา
• เงิน
• กฎหมาย
• สิทธิ
• สัญญา
• ประเทศ
ทั้งหมดนี้คือ ความจริงที่ถูกสร้าง และยอมรับผ่านภาษา
ถ้าไม่มีคำว่า “สิทธิ”
→ เราจะอธิบายความอยุติธรรมได้ยากมาก
⸻
4. ภาษาเปลี่ยนการเคลื่อนไหวของโลก
การเปลี่ยนแปลงระดับโลกจำนวนมาก เริ่มจาก “คำ”
• คำขวัญ
• สุนทรพจน์
• แฮชแท็ก
• ประโยคสั้นๆที่คนจำได้
ภาษาไม่ได้แค่บรรยายความเปลี่ยนแปลง
แต่มัน “จุดประกาย” ให้เกิดความเปลี่ยนแปลง
⸻
5. ภาษาในชีวิตประจำวันก็เปลี่ยนโลกเล็กๆได้
ไม่ต้องถึงระดับโลก ภาษาเปลี่ยนโลกของคนตรงหน้าได้เสมอ
• คำพูดที่ให้กำลังใจ → เปลี่ยนวันแย่ๆของใครบางคน
• คำพูดที่กดทับ → สร้างบาดแผลยาวนาน
• ภาษาในที่ทำงาน → สร้าง หรือทำลายวัฒนธรรมองค์กร
โลกไม่ได้เปลี่ยนทีเดียวทั้งใบ แต่มันเปลี่ยนทีละประโยค
⸻
6. แล้วการแปลล่ะ?
การแปลไม่ใช่แค่ “เปลี่ยนภาษา” แต่คือการ ถ่ายโอนโลกทัศน์หนึ่งไปสู่อีกโลกหนึ่ง นักแปลไม่ได้แปลแค่คำ แต่แปล
• น้ำเสียง
• อำนาจ
• วัฒนธรรม
• ความหมายแฝง
เพราะฉะนั้น การเลือกคำเพียงคำเดียวอาจเปลี่ยนความเข้าใจของผู้อ่านทั้งกลุ่มได้
⸻
สรุป: ภาษาเปลี่ยนโลกได้จริงไหม?
เปลี่ยนความคิด
เปลี่ยนความคิด เปลี่ยนโครงสร้างอำนาจ เปลี่ยนสังคม เปลี่ยนชีวิตคน
ภาษาไม่ใช่แค่สิ่งที่เราใช้ แต่คือสิ่งที่ใช้เราอยู่ทุกวัน และทุกครั้งที่เราพูด เขียน หรือเลือกคำ เรากำลัง “เปลี่ยนโลก” บางส่วนเสมอ — ไม่เล็กก็ใหญ่
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น